Poljski biskupi: Crkva nema ovlast blagoslivljati istospolne zajednice

poljski biskupi

Izjava glasnogovornika Poljske biskupske konferencije


Zbog brojnih nedoumica katolika u Poljskoj u pogledu Izjave Fiducia supplicans o pastirskom značenju blagoslovâ, koju je 18. prosinca 2023. objavio Dikasterij za učenje vjere, upoznavši se detaljno s njezinim odredbama i posavjetovavši se s članovima Stalnoga vijeća Poljske biskupske konferencije, htio bih predstaviti kratko objašnjenje tih nedoumica.

Izjava ni u čem ne mijenja dosadašnje naučavanje Crkve o ženidbi i obitelji. Zapravo to nije dokument o naučavanju Crkve o braku i obitelji, nego o odgovarajućem razumijevanju riječi „blagoslov“. Kako se navodi u Izjavi, „oni koji po Crkvi zazivaju Božji blagoslov, pozvani su jačati svoja raspoloženja vjerom, kojoj je sve moguće“ i pouzdavati se u „ljubav koja potiče na obdržavanje Božjih zapovijedi“ (br. 10).

Budući da je ìmānje spolnih odnosa izvan braka, odnosno izvan nerazrješive zajednice muškarca i žene otvorene prijenosu života uvijek prekršaj protiv Božje volje i mudrosti izražene u šestoj zapovijedi Dekaloga, osobe koje su u takvom odnosu ne mogu primiti blagoslov. To osobito vrijedi za osobe koje ustraju u istospolnim vezama. Na postavljeno pitanje:

Ima li Crkva ovlast blagoslivljati istospolne zajednice?

odgovor je:

Ne.

Čitamo to u Odgovoru Zbora za učenje vjere od 22. veljače 2021. koje je odobrio papa Franjo. U Objašnjavajućoj napomeni ističe se:

„Postojanje pozitivnih elemenata u takvim odnosima, koje po sebi valja cijeniti i vrjednovati, ipak ih nije u stanju opravdati i učiniti zakonitim predmetom crkvenoga blagoslova, jer se takvi elementi nalaze u službi zajednice koja nije uređena po Stvoriteljevoj zamisli.“

U Izjavi se ističe kako su „nedopustivi obredi i molitve koji mogu stvarati pomutnju o onome što je temeljno za brak – koji je isključiva, postojana i nerazrješiva zajednici jednoga muškarca i jedne žene, po naravi i prirodno otvorena rađanju djece – i o onome što mu je u suprotnosti“ (br. 4). Odgovor iz 2021. objašnjava:

„Budući da su blagoslovi osoba povezani sa sakramentima, blagoslov homoseksualnih zajednica ne može se smatrati dopuštenim pošto bi na određeni način predstavljao oponašanje ili analogno upućivanje na blagoslov na vjenčanju, koji se zaziva na muškarca i ženu koji se ujedinjuju u sakramentu ženidbe, a ne postoji temelj za izjednačavanje ili uspostavljanje sličnoznačnostî, ni daljnjih, između homoseksualnih zajednica i Božjega nauma o ženidbi i obitelji.“

Drugim riječima, izbjegavanje zabune i sablazni u ovom je slučaju zapravo nemoguće.

Kako Izjava tako i Odgovor „ne isključuju da se blagoslovi podjeljuju pojedinim osobama s homoseksualnim sklonostima, koje očituju želju živjeti u vjernosti objavljenim Božjim naumom kako ga naučava Crkva“. Drugim riječima to se primjenjuje na pojedince koji se potpuno suzdržavaju od spolnih odnosa. No, kako bi se spriječila bilo kakva pomutnja da to znači odobravanje jednospolnih zajednica, to se mora činiti nasamo, izvan bogoslužja i bez nalikovanja na sakramentne obrede. To je izraz pučke pobožnosti, ističe papa. Blagoslov ima smisla kada ga osoba moli u dobroj vjeri, tj. kada svoj život želi dovesti u red u skladu s Božjom voljom izraženom u zapovijedima. Blagoslov bi trebao pomoći i ojačati čovjeka da prekine s grijehom i provodi dobar život.


Varšava, 21. prosinca 2023. godine


o. Leszek Gęsiak, DI
glasnogovornik Poljske biskupske konferencije


Poljski izvornik


Rzecznik Episkopatu: Deklaracja Fiducia supplicans w niczym nie zmienia dotychczasowego nauczania Kościoła


Deklaracja w niczym nie zmienia dotychczasowego nauczania Kościoła odnośnie małżeństwa i rodziny. Nie jest to też dokument o nauczaniu Kościoła o małżeństwie i rodzinie, ale raczej o właściwym rozumieniu słowa „błogosławieństwo” – czytamy w oświadczeniu rzecznika Konferencji Episkopatu Polski ks. Leszka Gęsiaka SJ.

Rzecznik Episkopatu zwraca uwagę, że w Deklaracji stwierdzono, iż „niedopuszczalne są obrzędy i modlitwy, które mogłyby powodować trudność w odróżnieniu tego, co jest konstytutywne dla małżeństwa, jako «związku wyłącznego, trwałego i nierozerwalnego między jednym mężczyzną i jedną kobietą, w naturalny sposób otwartego na potomstwo», a tym, co mu zaprzecza”.

W tym samym duchu wypowiada się Nota z 2021 roku, wyjaśniająca, że „ponieważ błogosławieństwa osób mają związek z sakramentami, błogosławieństwo związków homoseksualnych nie może być uznane za dozwolone, gdyż w pewnym sensie stanowiłoby ono naśladowanie lub analogiczne odniesienie do błogosławieństwa zaślubin, wzywanego nad mężczyzną i kobietą, których jednoczy sakrament małżeństwa”.

Rzecznik KEP podkreśla, że zarówno Deklaracja jak i Nota stwierdzają, iż „nie wyklucza [się] udzielania błogosławieństwa pojedynczym osobom o skłonnościach homoseksualnych, które przejawiają pragnienie życia w wierności objawionym planom Bożym, tak jak naucza Kościół”.

„Aby jednak nie powstawało zamieszanie, że oznacza to aprobatę dla związków jednopłciowych, musi się dokonywać w sposób prywatny, poza liturgią i bez jakiejkolwiek analogii do obrzędów sakramentalnych” – czytamy w oświadczeniu. „Błogosławieństwo ma stanowić dla człowieka pomoc i umocnienie w zerwaniu z grzechem i w prowadzeniu dobrego życia” – zaznacza Rzecznik Episkopatu.

Oświadczenie Rzecznika KEP zostało wydane po konsultacji z członkami Rady Stałej Konferencji Episkopatu Polski.

BP KEP


Oświadczenie Rzecznika Konferencji Episkopatu Polski


W związku z licznymi wątpliwościami wiernych w Polsce dotyczącymi opublikowanej 18 grudnia 2023 roku przez Dykasterię Nauki Wiary Deklaracji Fiducia supplicans o znaczeniu duszpasterskim błogosławieństw, po zapoznaniu się z jej zapisami szczegółowymi oraz po konsultacji z członkami Rady Stałej Konferencji Episkopatu Polski, chciałbym przedstawić krótkie wyjaśnienie tych wątpliwości.

Deklaracja w niczym nie zmienia dotychczasowego nauczania Kościoła odnośnie małżeństwa i rodziny. Nie jest to też dokument o nauczaniu Kościoła o małżeństwie i rodzinie, ale raczej o właściwym rozumieniu słowa „błogosławieństwo”. Jak wspomina deklaracja, ci, którzy za pośrednictwem Kościoła proszą o Boże błogosławieństwo, są zaproszeni, aby „utwierdzali swoje usposobienie pozwalając się prowadzić wierze, dla której wszystko jej możliwe” i ufali „miłości, która wzywa do przestrzegania Bożych przykazań” (n. 10).

Ponieważ praktykowanie aktów seksualnych poza małżeństwem, czyli poza nierozerwalnym związkiem mężczyzny i kobiety otwartym na przekazywanie życia, jest zawsze wykroczeniem przeciwko woli i mądrości Bożej wyrażonej w szóstym przykazaniu Dekalogu, osoby, które znajdują się w takiej relacji, nie mogą otrzymać błogosławieństwa. Odnosi się to w szczególności do osób pozostających w związkach jednej płci. W odpowiedzi na przedłożoną wątpliwość: Czy Kościół ma władzę udzielania błogosławieństwa związkom osób tej samej płci? odpowiedź brzmi: Negatywnie. Czytamy to w Nocie Kongregacji Nauki Wiary z 22 lutego 2021 roku, zaaprobowanej przez papieża Franciszka. „Obecność w takich związkach elementów pozytywnych, które same w sobie zasługują na uznanie i docenienie, nie może jednak ich usprawiedliwić i w ten sposób uczynić z nich prawowitego przedmiotu błogosławieństwa kościelnego, ponieważ elementy te służą związkowi, który nie jest ukierunkowany według zamysłu Stwórcy”.

W Deklaracji stwierdzono, że „niedopuszczalne są obrzędy i modlitwy, które mogłyby powodować trudność w odróżnieniu tego, co jest konstytutywne dla małżeństwa, jako «związku wyłącznego, trwałego i nierozerwalnego między jednym mężczyzną i jedną kobietą, w naturalny sposób otwartego na potomstwo», a tym, co mu zaprzecza”. Nota z 2021 roku wyjaśnia, że „ponieważ błogosławieństwa osób mają związek z sakramentami, błogosławieństwo związków homoseksualnych nie może być uznane za dozwolone, gdyż w pewnym sensie stanowiłoby ono naśladowanie lub analogiczne odniesienie do błogosławieństwa zaślubin, wzywanego nad mężczyzną i kobietą, których jednoczy sakrament małżeństwa, a przecież «nie istnieje żadna podstawa do porównywania czy zakładania analogii, nawet dalekiej, miedzy związkami homoseksualnymi a planem Bożym dotyczącym małżeństwa i rodziny». Inaczej mówiąc, uniknięcie zamieszania i skandalu jest w tym przypadku praktycznie niemożliwe.

Zarówno Deklaracja jak i Nota stwierdzają, że „nie wyklucza [się] udzielania błogosławieństwa pojedynczym osobom o skłonnościach homoseksualnych, które przejawiają pragnienie życia w wierności objawionym planom Bożym, tak jak naucza Kościół”. Chodzi zatem o pojedyncze osoby żyjące w całkowitej wstrzemięźliwości. Aby jednak nie powstawało zamieszanie, że oznacza to aprobatę dla związków jednopłciowych, musi się dokonywać w sposób prywatny, poza liturgią i bez jakiejkolwiek analogii do obrzędów sakramentalnych. Jest ono bowiem wyrazem – jak podkreśla papież – pobożności ludowej. Błogosławieństwo ma sens wówczas, gdy osoba prosi o nie w dobrej wierze, tzn. pragnie uporządkować swoje życie zgodnie z wolą Boża wyrażoną w przykazaniach. Błogosławieństwo ma stanowić dla człowieka pomoc i umocnienie w zerwaniu z grzechem i w prowadzeniu dobrego życia.


Warszawa, 21 grudnia 2023 roku


ks. Leszek Gęsiak SJ
Rzecznik Konferencji Episkopatu Polski


engleski prijevod

njemački prijevod

talijanski prijevod