Ljudsko otajstvo djetinjstva

Naznačujem pojavu koja me uvijek iznova zadivljuje. Dječje oči – bez obzira na rasu iz koje potječu – sve izgledaju vrlo slično, širom otvorene pokazujući svoju boju: crnu, smeđu, plavu. Čini mi se da je to znak otajstva djetinjstva; toga svijeta nedostupna odraslima, čak i samim roditeljima. Svaki je čovjek nekoć bio dijete; koliko dugo? Argentinski zakon definira ljudsko biće kao dijete do 18. godine. Teolozi potvrđuju da je Sin Božji, jednak Ocu, iste biti – homoū́sion tō̃ͅ Patrí, kako kaže Nicejsko vjerovanje – djevičanski postao čovjekom u Marijinu krilu, ali obično ne priznaju da ta tvrdnja, koja je istina vjere, podrazumijeva uzimanje zdravo za gotovo da je bio dijete. U Evanđeljima po Mateju i Luki postoje brojni pokazatelji: Isus je rođen i povijen u pelene; ostao je podložan Mariji i Josipu. Vjerovalo se da je sin Josipov, od kojega je naučio biti zanatnik.

Jedan od najodvratnijih događaja kojim obiluju današnje vijesti, jest zlostavljanje djece, koje ide sve do silovanja, i mladića i djevojaka. Crkva to prepoznaje i kažnjava kada to čine svećenici. „Pustite dječicu neka dolaze k meni i ne priječite im jer takvih je kraljevstvo Božje“ (Luka 18, 16), proglasio je Isus. Kraljevstvo nebesko pripada njima i onima koji su poput njih; to je središnja točka kršćanske duhovnosti. Dijete Isus najljepši je lik u kojem je šifrirana kršćanska poruka. Kršćanstvo se time odlikuje u cijelom kulturnom poretku. Stoga je bitno da se ta činjenica nepovrjedivosti djece prepozna u životu svih naroda. Očinstvo i majčinstvo, u kršćanskom redu stvari, odraz su očinstva Boga Stvoritelja; to je samo otajstvo života, koje u mnogim obilježjima poštuju i životinje.

Očenaš je molitva vlastita kršćanstvu. Ljudi bi se trebali prepoznavati kao braća i sestre, svi djeca istoga Oca. Milost krštenja čini nas djecom Božjom; iz toga izvire kršćansko bratstvo, koje se može protezati i izvan granica ispovijedanja vjere. Zato Crkva djeluje kao glasnik mira i osuđuje rat kao zlo. Istina je da ljudska ograničenja opravdavaju rat kada je neizbježan i kada teži obnovi pravde. Povijest svjedoči o svetom ratu, kako se pojavljuje u Bibliji u životu Božjega naroda, a to je potvrđeno u kršćanskim vremenima: „si vis pacem, para bellum“ (ako želiš mir, spremaj se za rat) oblikuje ljudsku stvarnost; zlo se može prihvatiti radi dobra.

kastilski izvornik

El misterio humano de la infancia

Señalo un suceso que me asombra. Los ojos de los niños –cualquiera sea la raza de origen – parecen todos idénticos, al mostrar ampliamente abiertos su color: negros, pardos, celestes. Es ésta, me parece, una señal del misterio de la infancia; ese mundo inaccesible a los mayores, aun a los mismos padres. Todo hombre fue niño; ¿cuánto tiempo? La legislación argentina llama niño a un ser humano hasta los 18 años. Los teólogos afirman que el Hijo de Dios, igual al Padre, de su misma esencia – homoúsios tô Patrí, reza el Credo de Nicea –, se hizo hombre virginalmente en el seno de María; pero no suelen reconocer que esa afirmación, que es una verdad de fe, implica dar por supuesto que fue un niño. En los Evangelios de Mateo y Lucas hay numerosos indicios: Jesús fue dado a luz y envuelto en pañales; se mantuvo sujeto a María y a José. Se lo creyó hijo de José, de quien aprendió a ser artesano.

Uno de los hechos más aberrantes, que abundan en las crónicas hodiernas, es el abuso de los niños, que llega hasta la violación, tanto de los varones como de las mujeres. La Iglesia reconoce y castiga que esto ocurra, protagonizado por sacerdotes. “Dejen que los niños vengan a mí”, proclamó Jesús: el Reino de los Cielos les pertenece, a ellos y a los que son como ellos; he aquí un punto central de la espiritualidad cristiana. El Niño Jesús es una figura bellísima, en la que cifra el mensaje cristiano. El cristianismo se distingue por eso en todo el orden cultural. Es preciso, entonces, que este hecho de la inviolabilidad de los niños se reconozca en la vida de los pueblos. La paternidad y la maternidad, en el orden cristiano, son un reflejo de la paternidad del Dios Creador; es el misterio mismo de la vida, en muchos aspectos respetado en el plano animal.

La oración propia del cristianismo es el Padre Nuestro. Los hombres deberían reconocerse hermanos, hijos todos del mismo Padre. La gracia del Bautismo nos hace hijos de Dios; de allí brota la fraternidad cristiana, que puede extenderse más allá de los límites de la profesión de fe. Por eso la Iglesia pregona la paz y señala la guerra como un mal. Es verdad que las limitaciones humanas justifican la guerra cuando ésta es irremediable, y tiende a la restauración de la justicia. Existe en la historia el testimonio de la guerra santa, como en la Biblia aparece en la vida del Pueblo de Dios y así se ha verificado en épocas cristianas: “si vis pacem, para bellum” configura la realidad humana; el mal puede ser asumido en orden al bien.