Žene

Utjelovljenje Riječi mora se smatrati stvarnošću. Vječni Sin Očev uzeo je ljudsko stanje u svom razvoju od djetinjstva. Drugim riječima, bio je dijete, i kao takav se odnosio prema svojoj Majci. Razgovarao je s njom djetinjim jezikom, iako se ti vidovi ne pojavljuju u Evanđeljima, jer nisu bili osviještena potreba Objave i njezine svrhe.

U Lukinu tekstu nalazimo prizor koja se događa kad je Isusu bilo dvanaest godina. Tijekom redovitoga hodočašća u Jeruzalem, Dijete je ostalo u gradu kada su se njegovi roditelji – Marija i Josip – vraćali u Nazaret. Opazivši da ga nema, tražili su ga među rođacima i znancima koji su se, kao i oni, vraćali. Ne našavši ga, vratili su se u Jeruzalem, gdje su ga našli u hramu, gdje su mu se rabini, koji su ga slušali, divili zbog njegove umnosti i njegovih odgovora. Marija mu predbacuje: Zašto si se tako ponašao prema nama? Tvoj otac i ja zabrinuti smo te tražili. Isus tumači: Zašto su me tražili? Niste li znali da se moram baviti poslovima svoga Otca? (usp. Luka 2, 48–50). Primijetimo kontrast koji je tvoj otac usporedio s mojim Ocem. Evanđelist bilježi da oni – Marija i Josip – nisu razumjeli što im je htio reći.

U Evanđelju po Ivanu postoje dva odlomka u kojima Isus svoju majku naziva Gýnai, Ženom. U oba slučaja taj je naslov povezan s Isusovim časom. Na svadbi u Kani, Marija otkriva znanje o svome Sinu; ona upozorava na nepriliku koja se nadvila nad slavlje: „Vina nemaju“. Gospodinov odgovor:

Τί ἐμοὶ καὶ σοί, γύναι; οὔπω ἥκει ἡ ὥρα μου.
Tí emoì kaì soí, Gýnai, ū́pō hḗkei hē hṓra mū (Ivan 2, 4)
Ženo, što ja imam s tobom? Još nije došao moj čas! (Duda-Fućak)

protestantizam je protumačio kao odbacivanje:

Ženo, zašto me miješaš u to?
Ženo, to nije naš problem.
Ženo, kakve to veze ima sa mnom?
Ženo, kakve to veze ima s nama?
Kakve veze ta tvoja briga ima sa mnom, ženo?

Ne prevodim to kao da je rekao: „Nemam ništa s tobom“, nego: „Što mi imamo s tim“ (pomanjkanjem)?“ Quid mihi et tibi est, mulier? (Vulgata) – Što je (to) tebi i meni, ženo? Ženo, zašto nas se to tiče? Kako se to nas tiče, ženo?

Marija to ne shvaća kao odbijanje, nego, poznavajući Isusa, zna što će On učiniti. Zato nalaže slugama: „Što god vam rekne, učinite!“ Te su riječi poruka za sva vremena. Gospodin zatim nastavlja i daje oko 300 litara vina, što označava dolazak mesijanskih vremena. „Čas“ je pomaknut naprijed Gospinim istupom. Taj se Gospodinov čas ispunjava na križu, gdje Isus daje svoju Majku ljubljenomu učeniku, koji je prima kao svoju (usp. Ivan 19, 26).

Izraz „žena“ ima apsolutnu vrijednost. Ona je Žena, Nova Eva, Majka živih otkupljenih žrtvom križa. Ona je nazočna u Novom stvaranju, kao izvorna Žena.

U XX. stoljeću oblikovao se feministički pokret koji ima prethodnice u prijašnjim stoljećima. Nastaje kao reakcija na određeno obezvrjeđivanje žena i ponekad zlostavljajuću nadmoć muškaraca; što je bila povijesna stvarnost, što znači gubitak izvorne ravnoteže („bijahu oboje goli – čovjek i njegova žena – ali ne osjećahu stida“, Postanak 2, 25). Nepravda čije su žrtve bile žene zbivala se u različitim kulturnim sustavima, iako se mogu nabrojati neki režimi u kojima su žene prevladavale.

Glavni je problem feminizma njegova osvetoljubiva narav. Proglašavanje ženskih „prava“ doživljava se na način da se zanemaruje izvorna ravnoteža. Otuda lažna rješenja: rastava braka, kontracepcija, raspad obitelji.

Uloga žene nezamjenjiva je u svojstvu supruge i majke, predane odgoju svoje djece.

kastilski izvornik

¡Mujer!

La encarnación del Verbo debe ser considerada como una realidad. El Hijo eterno del Padre asumió la condición humana en su desarrollo desde la infancia. Es decir, que fue un niño, y como tal se relacionó con su Madre. Habló con ella en lenguaje infantil, si bien esos aspectos no figuran en los Evangelios; ya que carecen de interés para la Revelación y sus fines. En el texto de Lucas encontramos una escena, que sucede cuando Jesús tenía doce años. Durante una habitual peregrinación a Jerusalén, el Niño permaneció en la ciudad cuando sus padres – María y José – regresaban a Nazaret. Al advertir su ausencia, ellos lo buscaron entre los parientes y conocidos que, como ellos, estaban de regreso; al no encontrarlo volvieron a Jerusalén, donde lo hallaron en el templo, admirando a los rabinos que lo escuchaban, por su inteligencia y sus respuestas. María lo reprocha: ¿por qué te has portado así con nosotros? Tu padre y yo te buscábamos angustiados. Jesús explica: ¿por qué me buscaban? ¿No sabían que yo debo estar en las cosas de mi Padre? (cf. Lc 2, 48–50). Notemos el contraste, que oponía tu padre a mi Padre. El Evangelista anota que ellos – María y José – no entendieron lo que les quiso decir.

En el Evangelio de Juan hay dos pasajes en que Jesús llama a su madre Gýnai, Mujer; en ambos casos ese título está asociado a la Hora de Jesús. En las Bodas de Caná aparece el conocimiento que María tiene de su Hijo; ella advierte el drama de la fiesta: “No tienen vino”; la respuesta del Señor ha sido interpretada por el protestantismo como un rechazo: ti emói kai soi, Gýnai, “mi hora no ha llegado todavía” (Jn 2, 4). Yo no traduzco como si dijera “yo no tengo nada que ver contigo”, sino: “¿qué tenemos que ver nosotros” (con esa carencia). María no lo entiende como un rechazo, sino que, conociendo a Jesús, sabe lo que Él va a realizar. Por eso ordena a los sirvientes: “hagan todo lo que Él les diga”. Estas palabras constituyen un mensaje para todos los tiempos. El Señor procede entonces y produce unos 300 litros de vino, lo cual significa la llegada de los tiempos mesiánicos. La “Hora” se adelanta por intervención de la Virgen. Esa Hora del Señor se cumple en la Cruz, donde Jesús entrega su Madre al discípulo amado, que la recibe como suya (cf. Jn 19, 26).

La expresión “Mujer” tiene un valor absoluto. Ella es la Mujer, la Nueva Eva, Madre de los vivientes redimidos por el Sacrificio de la Cruz. Ella está presente en la Nueva Creación, como la Mujer original.

En el siglo XX se forma el movimiento feminista, que tiene antecedentes en siglos anteriores. Surge como reacción a cierto menoscabo de la mujer y a una preponderancia por momentos abusiva del hombre; que ha sido una realidad histórica, lo cual significa la pérdida del equilibrio original (“el hombre y la mujer estaban desnudos, pero no sentían vergüenza”). La injusticia de la que la mujer fue víctima se dio en sistemas culturales diversos, si bien puede contarse algún régimen en el que prevalecía la mujer. El principal problema que presenta el feminismo es su carácter reivindicatorio. La proclamación de “derechos” de la mujer se vive de una manera que ignora el equilibrio original. De allí, las falsas soluciones: el divorcio, la anticoncepción, la descomposición de la familia. El papel de la mujer es insustituible en su carácter de esposa y de madre, empeñada en la educación de los hijos.