Fenomen rata
Povijest čovječanstva bilježi kako se tijekom stoljeća rat pokazao neporecivom stvarnošću; u sukobima koji su se kretali od manje ili više mjesnih do onih koji su obuhvaćali golema područja, pa i mnoge zemlje. U životinjskom carstvu, sukob i borba su prirodni. Vrijed izrjeka „velika riba jede malu ribu“. Ali u čovječanstvu prevladava razum, a volja bira vlastite interese. Narodi su se uspostavili kao skupine obitelji iste etničke pripadnosti i jezika. Nije nužno da se susreću. Božanska je volja da žive u miru, odnosno u spokoju reda.
Rat podrazumijeva mržnju i nasilje, koji mogu biti ograničeni na nekoliko zemalja ili uključivati više njih. Dvadeseto stoljeće svjedočilo je dvama svjetskim ratovima, a mogućnost trećega uvijek je prisutna. Prvi svjetski rat odvijao se u Europi, ostavljajući za sobom milijune žrtava, mrtvih i ranjenih; bol i tugu koja osobito pogađa žene. Drugi svjetski rat odvijao se uz sudjelovanje Sjedinjenih Američkih Država, sa smrtonosnim oružjem: atomskom bombom.
Postoje sukobi koji se ponavljaju u malom broju zemalja: Bliski istok glavni je predložak. Kada je 1948. stvorena Država Izrael, naseljavanje Židova na zemlji njihovih predaka dovelo je do sukoba s raseljenim palestinskim narodima. Izrael je od tada u ratu, ili se za njega priprema. Trenutačno se stari sukob intenzivira, sada protiv Irana, bivšega Perzijskoga Carstva. Sjedinjene Američke Države naslijedile su Veliku Britaniju kao globalna sila, s izravnim i neizravnim kolonijama gdje vlada zakon novca.
Temeljni problem jest onaj zajedničkoga dobra, u odnosu na metafizički poimanje naravi. Ta poimanja objašnjavaju nečovječnost rata. Učiteljstvo Crkve više je puta ukazivalo na ideal mira i poziva nas da molimo Boga za to dobro. Dovoljno se prisjetiti okružnice Benedikta XV. Pacem Dei munus, izdane povodom završetka Prvoga svjetskoga rata. Pio XII., preuzimajući papinstvo uoči Drugoga svjetskoga rata, objasnio je to u okružnici Summi pontificatus [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9]. Ivan XXIII. u Pacem in terris tvrdio je da se mir među svim narodima mora temeljiti na istini, pravednosti, ljubavi i slobodi. Pavao VI. u Populorum progressio povezao je mir sa stvarnošću razvoja, a Ivan Pavao II. postao je promicatelj mira na svojim brojnim putovanjima. Kao što postoji fenomen rata, može se govoriti i o fenomenu mira.
kastilski izvornik
El fenómeno de la guerra
La historia de la humanidad registra cómo, a través de los siglos, se ha verificado como una realidad insoslayable el hecho de la guerra; en conflictos más o menos locales y aun abarcando vastas regiones, e implicando a muchos países. En el reino animal, el enfrentamiento y la lucha son naturales. Vale el refrán “el pez grande se come al chico”. Pero en la humanidad actúa la razón, y la voluntad elige su interés. Los pueblos se han constituido como agrupación de familias de una misma etnia y lengua. No es necesario que se encuentren; el designio divino es que vivan en paz, es decir, en la tranquilidad del orden.
La guerra implica el odio y la violencia, que pueden estar limitados a algunos países o envolver a varios. El siglo XX ha conocido dos guerras mundiales, y siempre se vislumbra la posibilidad de una tercera. La Primera Guerra mundial se desarrolló en Europa, y dejó millones de víctimas, muertos y heridos; dolor y llanto que afectan, especialmente, a la mujer. La segunda se desencadenó con la participación de Estados Unidos, con un poder letal: la bomba atómica.
Hay conflictos que se repiten en un reducido número de pueblos: el caso prototípico es Medio Oriente. Cuando en 1948 se creó el Estado de Israel, la instalación de los judíos en la tierra ancestral determinó el enfrentamiento con los pueblos palestinos desplazados. Israel ha estado desde entonces en guerra, o preparándose para ella. Actualmente recrudece el viejo conflicto, ahora contra Irán, el antiguo imperio persa. Estados Unidos ha sucedido a Gran Bretaña como potencia mundial, con colonias directas o indirectas, en las que rige la ley del dinero.
El problema capital es el del bien común, en relación con el concepto metafísico de naturaleza. Estos conceptos explican la inhumanidad de la guerra. El Magisterio de la Iglesia ha señalado, repetidamente, el ideal de la paz, e invita a pedirle a Dios ese bien. Basta recordar la Encíclica de Benedicto XV “Pacem Dei munus”, con ocasión del fin de la Primera Guerra mundial. Pío XII al asumir, a las puertas de la Segunda, lo expone en la Encíclica “Summi Pontificatus”. Juan XXIII, en “Pacem in terris”, sostuvo que la paz entre todos los pueblos debe fundarse en la verdad, la justicia, el amor y la libertad. Pablo VI en “Populorum progressio” ha unido la paz a la realidad del desarrollo, y Juan Pablo II se convirtió en un paladín de la paz, en sus numerosos viajes. Así como existe el fenómeno de la guerra, también se puede hablar de un fenómeno de la paz.
